TWINNING (EŞLEŞTİRME) PROJELERİ

Ülkemizin Avrupa Birliği’ne üyelik koşullarını karşılamak üzere hazırlanan ulusal programın uygulamaya geçirilmesi amacıyla, ilgili kurum ve kuruluşlarca projeler hazırlanarak, Avrupa Birliği’ne üye ülkelerdeki uygulamalar ülkemiz kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılmaktadır.

Twinning (Eşleştirme) 1998 yılında Avrupa Birliği Komisyonu tarafından, aday ülkelerin kamu kurumlarına, Avrupa Birliği  mevzuatını uygulamaya geçirmeye yönelik kurumsal yapılanma çabalarında destek vermek üzere geliştirilmiş bir sistemdir.   

Katılım Öncesi Mali Yardım Programı çerçevesinde tahsis edilen fonların, Lüksemburg Zirvesi’nde alınan karar uyarınca, özellikle Eşleştirme (Twinning) Mekanizması aracılığıyla, kurumsal yapılanmaya yönelik projeler için kullanılması öngörülmektedir.

Bu kapsamda, Emniyet Genel Müdürlüğünce uygulanan-yürütülen-teklif edilen 13 adet Twinning (Eşleştirme) proje bulunmaktadır. Ayrıca, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca yürütülen 5 adet projeye faydalanıcı ortak olarak destek ve katılım sağlanmaktadır.

Emniyet Teşkilatı, Avrupa birliği yolunda hızla ilerleyen Türkiye’de, yürüttüğü projeler ile  insan hakları standartlarını sürekli iyileştirme ve geliştirme çabasındadır. Söz konusu projelerden İnsan Hakları ile doğrudan ilgili olanlar şunlardır:

1- İfade Alma Teknikleri ve İfade Alma Odalarının Geliştirilmesi Projesi

Ülkemizin Avrupa Birliği üyeliğine adaylığı sürecinde, AB Mali İşbirliği çerçevesinde hazırlanan ve PHARE-Twinning mekanizması ile yürütülen “İfade Alma Yöntemlerinin ve İfade Alma Odalarının Geliştirilmesi Projesi” çalışmaları 2006 yılı Şubat ayında tamamlanmıştır.

3 bileşenden oluşan Proje kapsamında gerçekleştirilen faaliyetler aşağıda belirtilmiştir:

Bileşen I: İfade alma standartlarının ve ifade alma odalarının revizyonu:

• -İfade alma yöntemleri ve ifade alma odaları ile ilgili standart ve kılavuzlar geliştirilip Yakalama, Gözaltı ve İfade Alma ile ilgili 25832 sayılı Adalet Bakanlığı yönetmeliği ve diğer düzenlemelerde kabul edilmiştir.

• -27 ilde ifade alma sırasında görsel ve eşitsel kayıt imkanı sunan ve uluslararası standartlara uygun olan 30 model ifade alma odası kurulmuştur.

Bileşen II: İfade alma ve insan hakları eğitimi:

• İfade alma ve insan hakları konularıyla ilgili bir eğitim el kitabı hazırlanmıştır.

• Eğitici eğitimi seminerleri Mart ve Nisan 2005 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir, 251 personel insan hakları eğiticisi olarak eğitim almıştır.

• 81 ilde 120 eğitim gerçekleştirilmiş, bu eğitimlerin her biri üç gün sürmüş, toplam 2470 personel eğitilmiştir.

• Bileşen III: Adli kolluk, savcılar, mahkeme ve avukatlar arasında ceza  yargılamasının dava öncesi aşamasında işbirliği:

• İçişleri Bakanlığı, Adalet Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, cumhuriyet savcıları, mahkemeler, barolar, ve STK temsilcilerinden ve İtalyan, Alman ve Avusturyalı kıdemli uzmanlardan oluşan bir Ortak Çalışma Grubu oluşturulmuştur.

• Ortak Çalışma Grubu yeni Ceza Muhakemesi kanunu temelinde Avusturya, Almanya ve İtalya ile karşılaştırmalı analiz esasına göre savcılar, mahkemeler ve avukatlar arasında yeni bir işbirliği modeli geliştirmiştir.

• Yeni İşbirliği Modelini 1800’den fazla Emniyet Genel Müdürlüğü ve diğer icracı kurumların temsilcilerine, cumhuriyet savcıları, hakim ve baro üyesine tanıtmak amacıyla Ekim ve Kasım 2005’te Türkiye’nin sekiz bölgesinde dokuz konferans düzenlenmiştir.

2-  Türk Polisinin Sorumluluğunun, Verimliliğinin ve Etkinliğinin Güçlendirilmesi Projesi

Ülkemizin Avrupa Birliği (AB) üyeliğine adaylığı sürecinde, AB Mali İşbirliği çerçevesinde hazırlanan ve PHARE-Twinning mekanizması ile yürütülen projede, Avrupa Birliği en iyi uygulamaları ve Avrupa Birliği Aquies birikiminin Türk Polis teşkilatına kazandırılarak; çağdaş ve insan odaklı ilkeler doğrultusunda, kurumsal kapasitesinin arttırılması yoluyla, Türk Polisinin sorumluluğunun, verimliliğinin ve etkinliğinin arttırılması amaçlanmaktadır. 

Projenin Modülleri                

• Hizmetin etkili gerçekleştirilmesi için ortak eylem planının oluşturulması,

• Mevcut AB uygulamaları doğrultusunda Polis Eğitim Programlarının           Geliştirilmesi,

• AB Uygulamaları Doğrultusunda Polis Personel Sistemlerinin Geliştirilmesi,

• Toplum Destekli Polislik,

• Polis Uygulamalarında İnsan Haklarına duyarlılık.

 Proje kapsamında 81 aktivite gerçekleştirilecektir. Bu aktiviteler İspanyol Uzmanların Türk Polis Teşkilatıyla AB Müktesebatı ve AB polisiye pratiklerinden “en iyi değer” ile “en iyi uygulama” örneklerini paylaşmaları suretiyle gerçekleşmektedir.

Projenin, TEMÜH Dairesi Başkanlığı İnsan Hakları Şube Müdürlüğü’nce yürütülen “Polisiye Uygulamalarında İnsan Haklarına Duyarlılık” başlıklı 5. bileşeni aşağıda belirtilen 3 alt bileşeni içermektedir:

-  İnsan Hakları,

-  Polis etiği ve profesyonel polis davranışları,

-  İnsan Hakları ve Polisin Gözaltına Alma İşlemleri.       

5 inci Bileşenin amaçları;

• AB modellerine uygun olarak en iyi polis uygulamalarını sağlamaya ve profesyonel değerler ışığında profesyonel davranışlara yönelik organizasyon ve uygulamalara odaklanmak,

• Polis hizmetlerini geliştirmek, insan ve mali kaynakları en iyi şekilde kullanmak ve iyi bir hizmet kalitesi sağlamak için örnek bir yönergeyi takip etmek,

• Mevcut mevzuatı, eğitim etkinlikleri ve bazı sosyal organizasyonları gerekmesi halinde AB standartları ile uyumunu sağlamaya yönelik yeniden gözden geçirmek için insan haklarına ilişkin mevcut durumu değerlendirmek ve temel sorunları tanımlamak ve Türk Polis Etik İlkeleri Rehberi oluşturmaktır.

Projenin 19 aktiviteden oluşan 5.Bileşeni kapsamında bugüne kadar;

• 04 – 29 Nisan 2005 tarihleri arasında 63.aktivite olan Türkiye’deki insan hakları ile ilgili durumun tespit edilmesi konusunda İspanyol uzmanlarla İstanbul, Ankara ve Erzurum’da İl Emniyet Müdürlükleri, polis merkezleri ve muhtarlıklara çalışma ziyaretleri gerçekleştirilmiştir.

• 23 – 27 Mayıs 2005 tarihleri arasında 66. aktivite olan insan hakları ve toplum destekli polislik üzerine temel literatürün belirlenmesi ve yayınlanması için Ankara’da atölye çalışması gerçekleştirilmiştir.

• 71. aktiviteler olarak 13 Haziran 2005 Antalya, 14 Haziran 2005 İzmir, 16 Haziran 2005 İstanbul, 27 Haziran 2005 Erzurum, 29 Haziran 2005 Diyarbakır ve 1 Şubat 2006 Ankara, 22 Mayıs 2006 tarihinde Kayseri, 23 Mayıs 2006 tarihinde Konya, 24 Mayıs 2006 tarihinde Bursa ve 26 Mayıs 2006 tarihinde Trabzon Emniyet Müdürlüklerinde olmak üzere toplam (10) ilimizde “İnsan Hakları ve Polislik İçin Rehber Olarak Etik Kodları” konulu seminerler gerçekleştirilmiştir. Seminerlere İl Emniyet Müdür Yardımcıları başta olmak üzere Şube Müdürleri ve Karakol Amirleri olarak Teşkilat Mensuplarımızın yanında İl İnsan Hakları Kurulu Üyeleri, sivil toplum örgütleri temsilcileri, üniversitelerden öğretim görevlileri, polis meslek yüksek okulu öğrencileri, öğretim görevlileri, vatandaşlar ve basın mensupları katılmıştır.

• 68. aktivite kapsamında, 20 – 24 Haziran 2005 tarihleri arasında Ankara’da atölye çalışması gerçekleştirilmiştir.

• 65.aktivite kapsamında 25 Eylül – 01 Ekim 2005 tarihleri arasında İspanya’ya bir çalışma ziyareti gerçekleştirilerek, İspanya’daki, insan haklarının korunmasına yönelik halk organizasyonlarının fonksiyonları ve İspanyol Ulusal Polisinin eğitim programları incelenerek, polis merkez ve karakolları ziyaret edilip bina ve nezarethanelerin dizaynları ile gözaltında bulunan kişilere karşı İspanyol polisinin insan hakları çerçevesinde davranışları yerinde gözlemlenmiştir.

• 69. aktivite kapsamında, 21 – 25 Kasım 2005 tarihleri arasında Eğitim Dairesi Başkanlığı’nda, 5 gün süresince merkez ve taşra teşkilatından Şube Müdürü, Emniyet Amiri ve Başkomiser sınıfından toplam 51 kişiye, “Profesyonel Polis Etiği: Polislik İçin Günlük Araç Olarak Etik Kursu” verilmiştir.

• 70. aktivite kapsamında, 19 – 22 Aralık 2005 tarihleri arasında Türk Polis Etik İlkeleri Rehberinin oluşturulmasıyla ilgili Ankara’da 4 gün boyunca atölye çalışması gerçekleştirilmiştir.

• 67. aktivite kapsamında, 30 Ocak- 03 Şubat 2006 tarihleri arasında Merkez ve Taşra Teşkilatındaki üst ve orta düzey yöneticileri yönelik 25’er kişinin katılımıyla toplam 50 kişiye 2’şer günlük “İnsan Hakları: Küreşelleşme ve Haklar” konulu kurs düzenlenmiştir.

• 72. ve 73. aktiviteler kapsamında Türk Polis Etik İlkeleri Rehberi taslak metninin oluşturulması amacıyla, 6-10 Şubat 2006 tarihleri arasında İspanyol Uzmanlar ile birlikte atölye çalışması yapılmıştır.

• 76 ve 77. aktiviteler kapsamında, Türk Polis Etik Kodunun 2. taslak metninin oluşturulması amacıyla, 15 – 22 Mart 2006 tarihleri arasında İspanyol Uzmanlar ile birlikte atölye çalışması yapılmıştır.

• 74. aktivite kapsamında,    10–14 ve 17-21 Nisan 2006 tarihleri arasında 2 dönem halinde İstanbul’da 40’şer kişinin katılımıyla  toplam 80 kişiye 5’er günlük, İspanyol Uzmanlar tarafından “İnsan Hakları Eğiticilerin Eğitimi” kursu verilmiştir.

• 75.aktivite kapsamında, 19-23 Haziran 2006 tarihleri arasında TEMÜH Dairesi Başkanlığı’nda polis etiği ve insan hakları üzerine düzenlenmiş olan kurslar değerlendirilerek, ileriki tarihlerde düzenlenecek olan kurslarda kullanılmak üzere hazırlanacak olan ders materyallerinin oluşturulması amacıyla, İspanyol Uzmanlar ve personelimizin katılımıyla 5 gün boyunca atölye çalışması gerçekleştirilmiştir.

• 65/2.aktivite kapsamında, 3– 8 Temmuz 2006 tarihleri arasında İspanya’ya ikinci bölüm çalışma ziyareti gerçekleştirilerek, insan haklarının korunmasına yönelik halk organizasyonlarının fonksiyonları, sivil toplum örgütlerinin polis birimlerine karşı tavırları ve yapılan ortak çalışmalar incelenmiş, belediye ve polis teşkilatına bağlı çocuk koruma, suç mağdurlarına yardım, aile içi şiddet mağduru kadınlarla ilgili birim ve derneklerle birlikte Kamu Denetçisi (Ombudsman) ve İçişleri Soruşturma Birimi yetkilileri ile görüşmeler yapılmış ve yaptıkları çalışmalarla ilgili tarafımıza sunumlar yapılmıştır.

• 78.(I.Bölüm) aktivite kapsamında, 4-15 Eylül 2006 tarihleri arasında Ankara’da, İspanyol Uzmanlar ile birlikte oluşturulan çalışma grubunda yer alan personelimizin katılımıyla 10 gün boyunca gerçekleştirilen atölye çalışmasının ilk haftasında, 75.aktivitenin çalışmaları tamamlanmış, ikinci haftada ise, taşra ve merkez teşkilatının Türk Polis Etik Kodu hakkındaki görüş ve değerlendirmelerinin incelenip gerekli değişiklikler yapılmasının ardından etik kodun son hali ortaya çıkarılmıştır.

• 79. aktivite kapsamında, 30 Ekim – 3 Kasım 2006 tarihleri arasında gözaltına alınan kişilerin hakları ile ilgili olarak, “2002 İfade Alma Teknikleri Projesinde (TR02-JH-01)” üretilen “İfade Alma Standartların Belirlenmesi İçin Görüş ve Tavsiyeler Kılavuzu” belgesinin derinlemesine incelenmesi amacıyla, İspanyol Uzmanlar ve personelimizin katılımıyla (5) gün boyunca atölye çalışması gerçekleştirilmiştir.

• 78.(II.Bölüm) aktivite kapsamında, 13-24 Kasım 2006 tarihleri arasında, İnsan Hakları ve Polis Etiği kurslarında eğitimciler tarafından kullanmak üzere hazırlanmakta olan eğitim klasörü ve Türk Polisi Etik İlkeler Rehberinin basım ve dağıtımı ile yaygınlaştırılması amacıyla yapılabilecek çalışmaların belirlenmesi amacıyla, İspanyol Uzmanlar ve personelimizin katılımıyla (10) gün boyunca atölye çalışması gerçekleştirilmiştir.

• 80. aktivite kapsamında, İspanyol Uzmanlar tarafından 11- 15 Aralık 2006 tarihleri arasında, Terörle Mücadele ve Hareket Dairesi Başkanlığı İnsan Hakları Şube Müdürlüğü, Polis Akademisi Başkanlığı, Asayiş ve Eğitim Dairesi Başkanlıklarında, insan haklarının eğitim boyutu ve özellikle gözaltına alınan kişilerin hakları ile ilgili olarak hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerde yapılanlar ile bu eğitimlerin uygulamaya yansımaları hakkında değerlendirmelerde bulunmak üzere birimlerin eğitim faaliyetlerinde görevli personel ile karşılıklı görüşerek bilgi almaları ve gözaltına alınan şahısların hakları ile ilgili olarak hazırladıkları tavsiyelerde yer alan maddeleri tartışma amaçlı olarak ziyaretler gerçekleştirip Başkanlık yetkilileriyle görüşmelerde bulunmuşlardır.

• 81.(I.Bölüm) aktivite kapsamında, 4-15 Aralık 2006 tarihleri arasında projede bugüne kadar yapılan faaliyetler, taslak metni hazırlanmış olan Türk Polisi Etik İlkeler Rehberinin içeriği, 78(II) ve 79. aktivitelerden sonra etik kodun yaygınlaştırılması ve eğitimi ile gözaltına alınan şahısların hakları ve uygulanan prosedürler hakkında İspanyol uzmanlarca ortaya çıkarılan tavsiyelerin paylaşılması ve karşılıklı olarak tartışılarak geliştirilmesi amacıyla 3 ayrı günde 10-15 kişilik 3 farklı grupla çalışmalar gerçekleştirilmiştir.

Aktivitede, 4-5-6 Aralık 2006 tarihlerinde Ankara, 7-8-11 Aralık 2006 tarihlerinde İstanbul ve 13-14-15 Aralık 2006 tarihlerinde İzmir İllerinde olmak üzere, İspanyol Uzmanlar ve personelimizin katılımıyla, 1.gün eğiticilerin eğitimi almış ve aktif olarak eğitim faaliyetlerine katılan, 2.gün uygulamada daha aktif olan (terör, kaçakçılık ve organize suçlar, güvenlik, asayiş, yabancılar gibi) şubelerde görevli, 3. gün ise polis merkezi/karakol amiri veya grup amirleri olan amir sınıfı personelle birlikte yapılan çalışmalarda aktif katılımlı bir çalışma toplantısı yapılmıştır.

Projeye 2005 yılı Ocak Ayında başlanmış olup, 2007 Şubat ayında bitirilmesi planlanmaktadır.

3- Türkiye’de İnsan Hakları Reformlarının Uygulanmasına Destek Projesi

Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı’nın yürüteceği “Türkiye’de İnsan Hakları Reformlarının Uygulanmasına Destek Projesi” nin Genel Müdürlüğümüz ile ilgili aktiviteleri Terörle Mücadele ve Harekat Dairesi Başkanlığı tarafından yürütülecektir.

Proje kapsamında, 2007 yılı içerisinde 600 amir sınıfı personele, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ışığında terörizmle mücadele, toplantı özgürlüğü yönetimi ve uygulamada görülen aksaklıkların çözümü vb konularda Avrupa Konseyi uzmanlarınca eğitim verilmesi planlanmıştır.

4- Polisin Adli Kapasitesinin Güçlendirilmesi Projesi

Teşkilatımız hizmetleri kapsamında kalan suç soruşturmaları süreci içerisinde yaşanması muhtemel olan insan hakları ihlallerinin en alt düzeye çekilebilmesi için “Delilden Sanığa Ulaşılması” prensibinin teşkilatımızın tüm ilgili birim ve çalışanlarınca temel prensip ve soruşturmalarının yegâne dayanağı hale getirilmesine yönelik iki senelik uygulama sürecine sahip geniş kapsamlı bir proje uygulamaya geçirilmiştir.

Avrupa Birliği uyum süreci kapsamında Avrupa Birliği Mali fonlarından destek alınarak 2004 yılı Ocak ayında çalışmalarına başlanılan “Polisin Adli Kapasitesinin Güçlendirilmesi” projesinde toplam 136 aktivite gerçekleştirilmiştir.

Projenin temel hedeflerinden birisi; suç soruşturması sırasındaki insan hakları ihlal iddialarının en alt düzeye çekilmesine destek olmaktır. Bir başka ifadeyle, Türk Polis Teşkilatının “delilden sanığa” ulaşılmasına yönelik alt yapısının yani adli kapasitesinin güçlendirilmesi amaçlanmıştır.

Proje kapsamında;

• ISO 17025 Kalite Yönetim Sistemini karşılayan yeni bir Kalite Yönetim Sisteminin gereksinimleri konusunda fikir birliğine vararak, gerekli alt yapı hazırlıklarının yerine getirilmesine yönelik,

• DNA Veri Bankasının kurulumuna yönelik,

• Türk Kriminal Polis Laboratuarlarının ekspertiz faaliyetlerini yürüten birimlerin kabiliyet ve kapasitelerinin en üst düzeye çıkarılmasına yönelik,

• Türk Kriminal Polis Laboratuarlarının olay yeri inceleme, kimlik tespit hizmetlerini yürüten birimlerinin kabiliyet ve kapasitelerinin en üst düzeye çıkarılmasına yönelik faaliyetler gerçekleştirilmiştir.

Bu güne kadar projenin eğitim ve danışmanlık ayağında;

• Yurtiçindeki toplam 112 aktivitede; 1646 kişi,

• Yurtdışındaki toplam 24 değişik aktivitede; 125 kişi olmak üzere toplam 1771 kişi eğitimden geçirilmiştir.

Proje 2007 yılı Ocak ayında tamamlanmıştır.