MESLEKİ ALANDA YAPILAN İYİLEŞTİRMELER

1. İnsan Hakları Şube Müdürlüğü’nün Kuruluşu

Dünyada ve ülkemizde insan haklarına verilen büyük önem dolayısıyla, Polis teşkilatında insan hakları sahasında özel görev alacak bir ünitenin varlığına ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla Terörle Mücadele ve Harekat Dairesi Başkanlığı bünyesinde, 31.01.1996 tarihinde İnsan Hakları ve Yurtdışı İlişkiler Şube Müdürlüğü kurulmuş olup, bu birim 26.02.1999 tarihinden itibaren İnsan Hakları Şube Müdürlüğü olarak faaliyetine devam etmektedir.

2. Nezarethane ve İfade Alma Odaları

Yakalama Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliğinin 25.  maddesinde nezarethaneler; en az 7 metrekare genişliğinde, 2,5 metre yüksekliğinde, duvarları arasındaki uzunluğun en az 2 metre olacağı, yeterli tabii ışıklandırma, havalandırma imkanı olan ve doğal ihtiyaçların giderilebileceği (tuvalet, banyo, yatma, oturma, ısınma vs.) donanımı haiz mekanlar olarak nitelendirilmiştir.

İfade alma odalarının fiziki koşullarına ilişkin olarak da “İç ve dış emniyeti sağlanmış, özel surette hazırlanmış, teknik donanımlı bağımsız yerlerin ifade alma odası olarak kullanılmasına özen gösterilir.” hükmü yer almaktadır.

Ülke genelinde polis birimlerine ait 2861 adet nezarethaneden 2233 adedinde iyileştirme çalışmaları tamamlanmış, 628 adedinde ise iyileştirme çalışmaları devam etmektedir.

628 adet nezarethanenin bir kısmında tarihi vb. özellikler nedeniyle sit alanı ilan edilen binalarda veya kiralık binalarda yer alması ve binanın yapısı itibariyle tadilata müsait olmaması nedeniyle iyileştirme çalışmaları gerçekleştirilememektedir. Bu durumda olan nezarethanelerin kullanılmamasına özen gösterilmektedir.

3. Denetlemeler

C.Savcıları tarafından; Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliğine uygunluğu denetlenen nezarethane ve ifade alma odalarına ait inceleme ve araştırma raporları değerlendirilmekte olup, tespit edilen aksaklıkların giderilmesi yönünde ilgili Emniyet Müdürlükleri ve Jandarma Genel Komutanlığı ile koordine kurulmaktadır.

4. İfadelerin Kaydedilmesi

01.09.1998 tarihli genelge ile, özellikle organize  suçlar, terör  suçları ile asayişe ilişkin olup önem arz eden suçlardan ifadeleri alınan şahısların ve yabancı uyruklu şahısların ifadelerinin olanaklar ölçüsünde video banda kaydedilmesi talimatı verilmiştir.

5. POLNET Projesi

Müdürlüğü Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığınca uygulamaya başlanılan POLNET projesi sayesinde kişilerin kimlik bilgileri, aranıp aranmadığı hususları süratle sorgulanıp kimlik bilgilerine hızla ulaşılmaktadır. Böylece kişinin gözaltına alınmasına gerek  kalmamakta ya da gözaltına alınması halinde süresi daha da kısalmaktadır.

6. Çocuk Polisi

Ülkemizin de imzalamış olduğu, BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme doğrultusunda, 2001 yılında Asayiş Dairesi Başkanlığı bünyesinde ÇOCUK POLİSİ birimi oluşturulmuştur.

81 İlimizde Küçükleri Koruma Şube Müdürlüğü, Çocuk Şube Müdürlüğüne dönüştürülmüş ve  kendi alanında ifade almaya yetkin branşlı Emniyet Hizmetleri personeli dışında, diğer uzman personelin (Sosyal Hizmetler Uzmanı, Pedagog, Psikolog, Çocuk Gelişimcisi vb.) bu birimlerde istihdamı sağlanmıştır.

7. Gözaltı İzleme Birimleri

Gözaltına alınan şahısların sorulduklarında, yakınlarına ve üst makamlara bilgi vermek amacıyla merkez ve taşra teşkilatımızda 01.08.1995 tarihinden itibaren “GÖZALTI İZLEME BİRİMLERİ” kurulmuş olup, merkezde AKKM Dairesi Başkanlığı ile bağlantılı olarak 81 ilimizde  faaliyete geçirilmiştir.

8. Bilgi Edinme Başvurularının Takibi Projesi

4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu gereği, Bilgi Edinme Başvurularının Takibi Projesiyle, vatandaşlarımızın internet üzerinden online başvuru yapabilmesine ve yapılan bu başvuruların yetkili kullanıcılar tarafından değerlendirilip, elektronik posta yada yazılı olarak cevap verilmesinin sağlanması amaçlanmaktadır.

2005 yılı içerisinde analiz ve tasarım çalışması tamamlanan proje 2006 yılı itibariyle kullanıma açılmıştır.

9. Genelgeler

Demokratik bir ülke olarak insan haklarıyla ilgili hedeflerimiz doğrultusunda İl Emniyet Müdürlüklerine;

• İfade almanın kurallara göre yapılması,

• Gözaltında  bulundurma sürelerine riayet edilmesi,

• Gözaltı kayıtlarının düzenli ve eksiksiz olarak tutulması,

• Gözaltına alınan yabancılara uygulanması gereken kurallar,

• Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliğine mutlak riayet edilmesi,

• İnsan hakları ihlaline neden olabilecek her türlü tutum ve davranıştan kaçınılması,

gibi hususlarda, Avrupa İşkencenin Önlenmesi Komitesi’nin ülkemize gerçekleştirdiği ziyaretleri sonrasında hazırladığı raporlarda üzerinde durduğu tavsiyeler doğrultusunda, değişik tarihlerde genelgeler yapılmış ve denetim ve eğitimin önemi vurgulanmıştır.