Otobüs sürücülerini çok yakından ilgilendiren bazı trafik işaretlerini hatırlatacağız.

Her trafik işareti çok önemli ve değerlidir, ancak bazılarına otobüs sürücülerinin özel önem vermesi gerekli mi?

Genel olarak bir çok trafik işaretlerini ve anlamlarını biliyorsunuz. Ama, isterseniz özellikle sizleri direkt ilgilendiren bazılarını birlikte bir daha hatırlayalım.

Genişliği muayyen bir limitten fazla olan taşıtların girişini yasaklayan bu işaret, yol geometrisi ya da diğer nedenlerle daralmış bulunan yol kesimlerinin başlangıcına konur. Bu sınırlama size sorun teşkil ediyorsa, özel yön levhalarıyla, bu kritik kesime gelmeden önce başka bir yöne/güzergaha yönlendirileceğiniz aklınızdan çıkarmayın. Bu işaretin zamanında görülüp, seçimin yapılması güvenliğiniz ve zaman kazancınız için önem taşımaktadır.

Yüksekliği muayyen bir limitten fazla olan taşıtların girişini yasaklayan bu işaret, yol geometrisi ya da diğer nedenlerle düşey gabari kısıtlaması konulmuş bulunan kesimlerin (tünel, üst geçit köprüsü gibi) başlangıcına konulur. Benzer şekilde, özel yön levhalarıyla bu sınırlamaya uygun olmayan taşıtların başka güzergaha yönlendirileceğini unutmayınız.

Uzunluğu, belirli bir limitten fazla olan taşıtların girişini yasaklayan bu işaret, yolun geometrik özellikleri nedeniyle dönüş yar çaplarının kritik olduğu kesimlerin başlangıcında kullanılır. Yine aynı şekilde, bu sınırlamadan etkilenecek araçlara, kritik kesime gelmeden önce alternatif güzergah gösterileceği beklenmelidir.

Dingil yükü, belirli bir limitten fazla olan taşıtların girişini yasaklayan bu işaret, yolun ve/veya sanat yapılarının (köprüler vb.) fiziki özellikleri itibariyle taşıma kapasitelerinin kritik olduğu kesimlerin başlangıcına konulur. Bu durumda, sorun yaşayabilecek araçların başka güzergahlara yönlendirilmesi söz konusudur.

Yüklü ağırlığı, belirli bir limitten fazla olan taşıtların girişini yasaklayan bu işaret, yolun ve/veya sanat yapılarının (köprüler vb.) fiziki özellikleri itibariyle taşıma kapasitelerinin kritik olduğu kesimlerin başlangıcına konulur. Bu durumda da, limiti aşabilecek taşıtların başka güzergahlara, özel yön levhalarıyla yönlendirilmeleri söz konusudur.

Yolcu taşıyan siz sürücüler için bazı yaşamsal hatırlatmalar da bulunacağız.

Sizce, bir otomobil sürücüsü ile bir otobüs sürücüsü arasında fark var mıdır?

Hepimiz kabul ediyoruz, trafikte kaybettiğimiz her can bizim için çok kıymetlidir. Ya 40 can, 50 can. Bir otomobil, biliyorsunuz 5 kişi taşıyabiliyor. Bir kamyon 1-2 kişi. Ya otobüs, minibüs, okul servis araçları? Sizler, yolcu taşımacılığı yapanlar, onlarca can taşıyorsunuz. Yapacağınız en ufak hatanın, riski önceden tahmin edememenin, yalnızca sizin canınıza değil, onlarca insanın yaşamına mal olabileceğini hiç ama hiç aklınızdan çıkarmamanız gereklidir.

Yolculuk öncesi aracınızda yapacağınız tüm hazırlık ve kontrollerin, kendinizi yolculuğa hazırlamanızın ve yolculuk tutum ve davranışlarınızın diğer sürücülere oranla daha da fazla önem taşıdığını bilmeniz gereklidir.

Bir benzetme yapılması gerekirse, on otomobil sürücüsünün sorumluluğunu tek başınıza üstlendiğinizi size hatırlatmak istiyoruz,

Yolculuğa çıkmadan önce dinlenmiş olmanız, yolculuk sırasında dinlenme ve sürekli araç kullanmak için izin verilen sürelere uymanız gereklidir.

Özellikle, minibüs sürücülerine de bazı hatırlatmalarımız var: Kent içlerinde trafikte sürekli hareket halindesiniz. Yolcu indirme ve bindirmelerde belirlenen durakları kullanmanız gereklidir. Kendileri istekte bulunsalar bile, yolcularınızın güvenliğini tehlikeye düşürecek indirme ve bindirme yapmayınız. Trafik kurallarına uymada istekli ve titiz olunuz.

Öğrenci servis taşımacılığı yapan sürücü arkadaşlar. Öğrencilerimizin canları, bir bakıma geleceğimiz sizlere emanettir. Trafik kurallarına uyunuz ve riskli durumlara hazırlıklı olmaya özen gösteriniz. Öğrenci indirme ve bindirmelerde, onların güvenliğine azami dikkati gösteriniz. Aracınızın arkasında bulunan ‘ışıklı dur işaret levhasının’ indirme ve bindirmede çalışır durumda bulunması şarttır.

Bu halde arkanızda bulunan sürücülere sizi sollamamaları gerektiği mesajınızı vermiş oluyorsunuz. Hiçbir biçimde ayakta yolcu/öğrenci taşımayınız ve yolcuların ayakta ya da koltuk dışı yerlerde bulunmasına izin vermeyiniz. Özellikle çocuklarımızın iniş ve binişlerinde, taşıtınız durmadan hareket etmemelerini sağlayınız. Asla aceleci olmayınız.

 Otobüslerde frenleme sırasında karşılaşılan bazı özel durumları konuşacağız.

Otobüs sürücülerimiz : Frenleme de özel dikkat göstermeniz gerekli hangi konular var?

Durma mesafesinin, reaksiyon mesafesi ile frenleme mesafesinin toplamından meydana geldiğini tekrar hatırlatıyoruz. Reaksiyon mesafesinin, hıza ve sürücünün yaş, yorgunluk vb. durum özelliklerine bağlı olarak değiştiğini biliyoruz.

Diğer yandan, frenleme mesafesinin başta hız olmak üzere, yolun eğimi, yol yüzey ve lastiklerin durumlarına göre değişkenlik gösterdiğini yeniden söylemek isteriz.

Ancak; bu sunuşta özellikle vurgulamak istediğimiz konu, frenleme mesafesinin hafif araçlarla (binek otoları) ağır taşıtlar arasında farklılıklar göstermesidir.

Şunu üzerine basarak söyleyebiliriz : Ağır taşıtların frenleme mesafesi, aynı şartlar altında hafif araçlara göre daha uzundur. Bunun nedenlerine gelince, öncelikle otomobillerin motor güçleri ve mekanik özelliklerine bağlı olarak yavaşlama ivmeleri 6.5 ila 8.5 metre/saniye² arasında değişmektedir. Bu elbette, yolcuların sayısına, bagaj yüklerine ve lastik durumlarına göre değişkenlik göstermektedir.

Diğer yandan, aynı değer, ağır taşıtlar için 4-5 metre/saniye² seviyelerinde değişmektedir. Aşırı ve dengesiz yüklemelerde, bu değerin hızla azaldığını da biliyoruz.

Öyleyse; otobüs sürücüleri için yakın takipler çok daha tehlikelidir. Onlar için, frenleme ve durma mesafeleri daha uzun olduğundan, bunun bilincinde, hız limitlerine uymada çok daha titiz olmalılar.

Özellikle, ABS vb. yeni teknoloji sistemlerin yer aldığı otobüsler, tekerlerin frenleme sırasında kilitlenmelerinin önlenmesi ve farklı tekerler için ortaya çıkabilecek farklı sürtünmeleri ortadan kaldırmak için bazı avantajlara sahiptir. Bu avantajların prensipte, frenleme ve durma mesafelerinde değişiklik yaratmazken bazı kritik durumlarda güvenliği artırdıkları da bir gerçektir. Ancak burada önemli olan, otobüs sürücülerinin bu avantajları yakın takip ve yüksek hızlarla ortadan kaldırmamalarıdır.

Şimdi de siz otobüs sürücüleri için bazı viraj/dönüş risklerinden söz edeceğiz.

Dar virajların, otobüs sürücülerine getirdiği bazı dezavantajlar var mı?

Otobüsler için dönüş hareketlerinin, kamyonlar kadar kritik olmasa da onlara benzer şekilde tehlikeli olduğunu söylemeliyiz.

Öncelikle bu tür dönüşlerde; daha yüksek ağırlık merkezleri nedeniyle araçların dengelerinde sorunlar yaşanabilmektedir. Bu durum özellikle, çift katlı otobüsler için geçerlidir. Her iki katın farklı sayıda yolcuya sahip olması aracın ağırlık merkezi değişimi nedeniyle tehlikeler yaratabilir.

Diğer yandan, otobüsler için özellikle keskin dönüşlerde (dar virajlarda), hareketi tamamlamak için gerekli alanı bulamamak ve bazen karşı şeride geçme durumlara sıklıkla yaşanmaktadır.

Nihayet; ağır taşıtlarda, otobüslerde sürücünün, ön aksa çok yakın oturduğunu hatırlatmak istiyoruz. Bir başka deyişle sürücü arka akslardan uzakta bulunmaktadır. Bu durumda sürücünün, arka tekerlek kaymalarını hissetmesi ve zamanında tedbirlerini alması daha da güçleşmektedir. Lütfen bu hususun varlığını unutmayınız.

 Otobüs sürücüleri için yeni bazı hatırlatmalar yapacağız.

Otobüs sürücülerinin sık ve ani frenlemeden kaçınmaları gerekiyor mu? Gerekiyorsa açıklayınız.

Ağır taşıt, otobüs sürücülerinin araçlarının dizaynı gereği otomobil sürücülerine oranda daha geniş ve uzun mesafede alanı görme ve algılama avantajları vardır.

Bu avantajınızı mutlaka güvenliğinizi artıracak biçimde kullanmalısınız. Görüşün kısıtlandığı yerlerde, bu küçük avantajınıza güvenerek hatalı sollamalar yapılması hem size hem de diğer sürücülere büyük tehlikeler yaratacaktır.

Hatırlatmak istediğimiz bir diğer hususta, otobüs sürücülerin diğer tüm sürücülere oranla daha yumuşak, daha az sert fren tedbirlerine başvuran bir sürüş yapmaları gereğidir. Yolcuların güvenliği ve konforu için bu çok gereklidir.

Bu durumda otobüs sürücülerinin, tehlikeleri önceden görmede daha dikkatli ve özenli davranmaları gerekmektedir. Bu durumlarda hızlarını daha da yavaşlatmaları ve sert frenlerden kaçınmaları büyük önem taşımaktadır.