YASA DIŞI GÖÇ:

Coğrafi konumu itibariyle Asya, Avrupa ve Afrika kıtaları arasındaki ulaşım güzergahları üzerinde bulunması, komşu ülkelerdeki savaş ve istikrarsızlık durumunun sürekliliği, fizik yapısı gibi etkenler Türkiye’yi batılı ülkelerde yaşanan yasadışı göç deneyimlerinden farklı bir noktaya koymaktadır.
Türkiye, doksanlı yıllardan itibaren, topraklarından Batı Avrupa’ya yönelen, özellikle Afganistan, Irak, Pakistan, İran ve Bangladeş kaynaklı yasadışı göç hareketlerine maruz kalmış, Sovyet Bloku’nun dağılmasından sonra, Romanya, Rusya, Moldova, Ukrayna, Belarus gibi ülke vatandaşlarının yasadışı göçlerine hedef haline gelmiş, diğer yandan vatandaşlarımızın Avrupa’ya yasadışı geçişleri bakımından bir kaynak ülke haline gelmiştir.
Tarih boyunca pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan Türkiye, sahip olduğu doğal ve tarihi değerleri, topraklarında pek çok toplumun köklü geçmişinin bulunması, çevre ülkelere göre istikrarlı ekonomik gücü ve siyasi yapısıyla, yabancıların turistik, bilimsel araştırma, çalışma, öğrenim ve ticaret amaçlı ziyaretlerine konu olmaktadır. Bu özelliklerine ve coğrafi konumuna bağlı olarak uzun kara ve deniz sınırları yanında, çok sayıda sınır kapısına sahiptir.
Bulgaristan ile 269 km, Yunanistan ile 203 km, Suriye ile 877 km, Irak ile 384 km, İran ile 560 km, Nahcivan ile 18 km, Ermenistan ile 328 km, Gürcistan ile 276 km olmak üzere toplam 2949 km uzunluğunda kara sınırı ve 6530 km uzunluğunda deniz sınırı (TOPLAM SINIR UZUNLUĞU: 9479 KM) bulunmaktadır. 39 hava, 47 deniz, 20 kara ve 7 demiryolu olmak üzere toplam 113 hudut kapısından her yıl artan sayıda yabancı giriş-çıkış yapmaktadır.
Her ülke gibi Türkiye’nin de egemenliğinden kaynaklanan temel sorumluluklarının başında sınır güvenliği gelmektedir. 10.11.1988 tarih ve 3497 sayılı “Kara Sınırlarının Korunması ve Güvenliği Hakkında Kanun” gereğince doğu ve güneydoğu sınırlarımızı koruma ve güvenliğini sağlama görev ve yetkisi Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığına verilmiştir.
Kara sınırlarının korunması, Kara Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığına bağlı sınır birliklerince, deniz sınırlarının korunması ise Sahil Güvenlik Komutanlığı birimlerince sağlanmaktadır. Hudut ve gümrük kapılarında ise İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü ve Gümrük müsteşarlığına bağlı birimler görev yapmaktadır.

Tablo-1 / Yabancıların Türkiye’ye Giriş Sayıları
 

Tablo-1’de son beş yıl içinde Türkiye’ye giriş ve Türkiye’den çıkış yapan yabancıların sayıları verilmiştir. Görüleceği üzere her yıl artan sayıda yabancı hudut kapıları yoluyla Türkiye’ye girmektedir. 2000 yılında yaklaşık 10 milyon olan giriş çıkış sayısı beş yıl içinde önemli bir artışla 16 milyonun üzerine çıkmıştır.

YASADIŞI GÖÇ ve GÖÇMEN KAÇAKÇILIĞI ile MÜCADELE:

Yasadışı Göç ve Göçmen Kaçakçılığı Konularında Türkiye’de Mevcut Durum
Ülkemiz, yasadışı göçe karşı gerek ulusal düzeyde etkin tedbirler alarak, gerekse bu alanda uluslararası düzeyde sorunların tespiti, bilgi alış-verişi, ortak mücadele ve işbirliği şeklindeki çalışmaların çoğuna aktif olarak katılarak bu konudaki kesin tavrını ortaya koymakta, ülkemiz üzerinden yasadışı göçü önlemek ve ülkemizde yasadışı bulunan yabancıları ülkeden çıkarmak için etkin ve kararlı biçimde mücadele etmektedir.
Kaynak ülkelerden hedef ülkelere yönelen çok sayıda yasadışı göç güzergâhları kullanılmaktadır. doğu-batı ekseninde gerçekleşen yasadışı göç hareketlerinde ülkemiz bu yollar içinde sadece birkaç güzergahın konusu olmakta, bunun yanı sıra çok çeşitli ülkelerden Avrupa ülkelerine doğru seyreden geçiş yolları da bulunmakta, ülkemiz dışında, Kafkasya, Afrika, Rusya Federasyonu, Ukrayna, Güneydoğu Akdeniz, Balkan Ülkeleri, Bosna-Hersek gibi farklı birçok güzergahı kullanmaktadır.
Özellikle, 2000 ve 2001 yılında Ülkemiz güvenlik güçlerinin kararlı tutumunun sonucunda, göçmen kaçakçılarının geçiş yolları güney rotasına (Irak-Suriye-Lübnan); ayrıca kuzey rotasına (İran-Kafkaslar-Ukrayna) doğru kaymıştır.
Bunun yanı sıra yasadışı göçmen taşıyan gemilerin de güzergâhlarında değişiklik olmuş, son dönemde yoğunlukla Afrika ülkelerinden İtalya ve Fransa’ya; ayrıca Sri Lanka, Hindistan tarafından gelen gemiler de, Süveyş Kanalını takip ederek, GKRY, Yunanistan ve İtalya yolunu tercih etmeye başlamışlardır.
Yürütülen Çalışmalar ve Elde Edilen Sonuçlar
Yasal düzenlemelerin yanı sıra kolluk kuvvetlerimiz bu düzenlemelerin uygulanmasında etkin tedbirlerle yasadışı göçle mücadele çalışmalarında en önemli rolü oynamaktadır.
Bu kapsamda deniz yolu ile gerçekleştirilen yasadışı göç girişimlerinin engellenmesi maksadıyla, çeşitli yollardan Sahil Güvenlik Komutanlığına ulaşan istihbarı bilgiler risk analizi çerçevesinde değerlendirilerek “yasadışı göçe karışması muhtemel gemiler listesi” oluşturulmuştur. Söz konusu gemilerin karasularımıza girmesi halinde, Sahil Güvenlik Komutanlığı yüzer unsurlarınca takibi yapılmaktadır. Ancak bu listenin güncel olarak idame ettirilebilmesi için doğru ve zamanında bilgi akışı önem arz etmektedir.
Bu kapsamda, Yunanistan Hükümeti ile yasadışı göçe karışması muhtemel gemiler hakkında istihbarat ve bilgi paylaşımı yapılmasına gerek olduğu değerlendirilmektedir.
Mücadele çalışmalarının odağında güvenlik güçlerince yapılan kontroller ve operasyonlar bulunmaktadır. Bu çalışmaların hedefinde yasadışı göçmenler ve göçmen kaçakçıları bulunmaktadır.


Tablo-2 Türkiye’de kolluk güçlerince yakalanan göçmen, göçmen kaçakçısı ve göçmenler için yapılan masraflar
 

Yasadışı göçle mücadelenin ilk adımı hudut kapılarında alınan önlemlerdir. Pasaport Kanunu hükümlerine göre yasadışı göçe karışacağından şüphe duyulan ya da sahte belgelerle giriş yapmak isteyen yabancılar, ülkeye girişine izin verilmeyerek, geri çevrilmektedir.
Tablo-3 Türkiye’ye girişine izin verilmeyen/ Suça karışıp ülkelerine sınırdışı edilen yabancılar.
 

Hırsızlık, gasp, sahtecilik, kaçakçılık, vb. çeşitli suçlara karışan yabancı uyruklu şahıslar ülkelerine sınırdışı edilmektedir.

Türkiye’den Batı Avrupa ülkelerine yönelen yasadışı göç hareketlerinin bir kısmı deniz yolu ile gerçekleşmektedir. Yasadışı yollardan çıkış hazırlığında iken yakalanan yasadışı göçmen taşıyan gemilerin sayıları ve yine yasadışı yollardan çıkış yapıp Avrupa ülkelerine giden gemilerin sayılarına ilişkin karşılaştırma neticesi Türkiye’nin bu deniz yoluyla yasadışı göçü durdurmadaki başarısı olarak kabul edilmektedir.
Örneğin Türkiye’den hareket eden ve Avrupa Ülkelerine (İtalya ve Fransa) ulaşan gemi ya da teknelerin sayısı 2001 yılında 17, 2002 yılında 2 tespit edilmiştir. 2003 yılında ise sadece bir geminin Türkiye’den hareket ettiği bilgisine ulaşılabilmiştir. 2004, 2005 yıllarında Türkiye’den yasadışı yollarla çıkış yaparak Avrupa ulaşan bir gemi ya da tekne bulunmamaktadır.
Bununla birlikte, ülkemizden yasadışı göçmenlerle birlikte çıkış yapmaya çalışırken 2001 yılında 19, 2002 yılında 70, 2003 yılında 18, 2004 yılında 12, 2005 yılında 22 tekne güvenlik güçlerimizce yakalanmıştır.

Geri Dön