Eski Türkler ve Osmanlı Döneminde subaşılar ve yeniçeriler gibi çeşitli birimlerce yerine getirilmiş olan Güvenlik Hizmetleri Birimi, bugünkü teşkilatımızın kuruluş tarihi olarak kabul edilen 10 Nisan 1845'te İstanbul'da "Polis" adıyla kurulmuştur. Bu tarihte yayınlanan Polis Nizamnamesiyle de görevleri belirlenmiştir.

Polis Teşkilatı 1879, 1881, 1886, 1898 ve 1907 yıllarında yapılan düzenlemelerle sürekli gelişmiş ve genişlemiştir.

Bu çalışmalar kapsamında; 9 Aralık 1908'de Dahiliye Nezareti Teşkilatına bağlı olarak kurulmuş olan Emniyet Umumi Müdürlüğüne; 1915 yılı başlangıcında, teşkilatın yapısını genişletmek amacıyla, Dairemizin bugünkü işlerinden de bazılarını da yapan Ecanip Müdürlüğü ile birlikte Seyrüsefer ve Takibat-ı Adliye Müdürlükleri kurulmuştur. Aynı yıl içinde yine dairemizin bugünkü işlerinden bazılarını yerine getiren doğrudan ve Dahiliye Nezaretine bağlı Emniyet Müdürlükleri kurulmuş ve bunlar hudut kapılarıyla demiryolu durak yerlerinde görev yapmıştır. Yolcu trenlerinde görevli olan gezici polis ve komiserler, emniyet müfettişlerine bağlı olarak çalışmışlardır.

İstanbul Hükümetinin ilgasına kadar İstanbul'da vazife görmekte olan Emniyet Umumiye Müdüriyetinin teşkilatında Pasaport Müdürlüğü ayrı bir birim olarak görev yapmıştır. Bunun yanısıra Umum Müdür Muavinine bağlı 4.Şube olarak Ecanib Müdürlüğü görev yapmıştır.

Dairemizin bugünkü görevlerinden bazıları; 1924'te 3, 1929'da ise 6 Şubesi bulunan teşkilatımızda; 2.Şube olan Seyrüsefer ve Ecanip Şubesince yerine getirilmiştir.

Bu aşamadan sonra çıkarılan ve Cumhuriyet sonrası Emniyet Teşkilatının Kuruluşunu düzenleyen 19 Mayıs 1930 tarihli ve 1624 sayılı Dahiliye Vekaleti Merkez Teşkilatı Vazifeleri Hakkında Kanun'un 5.maddesine göre Emniyet İşleri Umum Müdürlüğü 5 Sube ve Evrak bürosundan oluşmaktaydı. Bunlardan 4.Şube ise yabancılarla ilgili işlemlerle uğraşmak üzere kurulmuştur.

1931 yılına gelindiğinde diğer toplam 5 şubenin bulunduğu teşkilatta, yabancılar ile ilgili işlemler memurin ve ecanip adlı şubece (4.Şube) yapılmıştır. 1933 yılında ise diğer 5 şubenin yanısıra Ecanip Şubesi ayrı bir şube olarak kurulmuştur.

1934 yılında çıkarılan 2531 sayılı Kanunla, 1624 sayılı Kanunun 5. maddesinde, değişiklik yapılarak, günümüzde Daire Başkanlığımız tarafından yürütülmekte olan hudut işlerini görmek üzere de Yedinci Şube kurulmuştur.

Bu gelişmelerden sonra 4 Haziran 1937 tarihinde, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu yürürlüğe konulmuştur. Bu Kanun ile o zaman kadar, Polis Nizamnamesinin bir kısım hükümleri ve yukarıda belirtilen 2049, 2050, 2531 sayılı Kanunlar tümüyle yürürlükten kaldırılmış ve Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra kuruluşları bilimsel ve özel hükümlerle yeniden düzenlenmiştir.

4 Daire Başkanlığının görev yaptığı bu dönemde, dairemizin görev alanına giren çalışmaları yürüten ve yabancılar ile ilgili işlemlerin yapıldığı 4. Şube 1.Daireye, hudut işleri ile ilgili islemlerin yapıldığı 7.Şube ise 2.Daireye bağlı olarak çalışmalarını sürdürmüştür.

1971 yılına gelindiğinde ülkemizin gelişen ve değişen şartları karşısında Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatı daha da geliştirilmiştir. Bu kapsamda, bu tarihte Yabancılar Hudut İltica Dairesi Başkanlığı, siyasi işlere bakan Genel Müdür Yardımcısına bağlı olarak Pasaport Yabancılar ve Hudut İşleri Daire Başkanlığı adıyla kurulmuştur.

1974 yılında ise; yine siyasi işlere bakan Genel Yardımcısına bağlı olarak adı değiştirilerek Yabancılar Hudut İltica Göç Vatandaşlık Pasaport Daire Başkanlığı adı altında; yabancılar, hudut, iltica ve göçmenleri, vatandaşlık, pasaport ve hudut kapıları olmak üzere 3 şube müdürlüğünden oluşmuştur.

Planlı gelişme ve değişme dönemi olarak adlandırılabilecek bir dönem olan 1981 döneminde ise, Başkanlığın kuruluşu bu defa Yabancılar Hudut ve İltica Daire Başkanlığı adıyla; Yabancılar, Pasaport, Hudut Kapıları, İltica, Göçmen Vatandaşlık, Hudut,Tır Şube Müdürlükleri olmak üzere 4 Şubeden ve Genel Evrak ve İstatistik Büro Amirliği'nden oluşacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.

1993, 1995 ve 1999 yıllarında yapılan, yeniden yapılanma çalışmalarında Daire Başkanlığımızın ve Şube Müdürlüklerinin kuruluşunda herhangi bir değişiklik yapılmamıştır.

Yabancılar Hudut İltica Dairesi Başkanlığı bugün; Yabancılar Şube Müdürlüğü, İltica Göç Vatandaşlık Şube Müdürlüğü, Pasaport-Hudut Kapıları Şube Müdürlüğü, Hudut Şube Müdürlüğü olmak üzere 4 Şube Müdürlüğü ile hizmetine devam etmektedir.

Emniyet Genel Müdürüne doğrudan bağlı birimler dışında kalan 25 Daire Başkanlığı'ndan birisi olan Yabancılar Hudut İltica Dairesi Başkanlığı, bünyesinde oluşturulan 4 Şube Müdürlüğü ile Emniyet teşkilatı içinde vatandaşlarımız ve ülkemizde bulunan yabancılara aktif hizmet veren bir birimdir.

Yabancılar Hudut İltica Daire Başkanlığına bağlı Yabancılar, Pasaport, İltica-Göç-Vatandaşlık ve Hudut Şube Müdürlükleri'nde yürütülen hizmetlerin niteliği ve sunulduğu kişiler itibariyle farklılık arzetmektedir. Bu kapsamda, Başkanlığımızca, çeşitli maksatlarla Türkiye'ye gelmek isteyen veya Türkiye'de bulunan yabancıların vize, ikamet, sığınma ve vatandaşlık işlemleri, vatandaşlarımızın pasaport işlemleri ile gerek vatandaşlarımızın ve gerekse yabancıların Ülkemize giriş ve çıkışlarının sağlanmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir.

Bu bağlamda Yabancılar Hudut İltica Dairesi Başkanlığı; yabancıların her türlü vize, ikamet, çalışma, seyahat, ilmi araştırma, inceleme, kazı ve öğrenimleriyle, diplomatik misyon üyeleri ve konsolosluk mensuplarına uygulanacak esasların yürütülmesi, valiliklerimizce verilmekte olan hususi damgalı, umuma mahsus ve yabancılara mahsus pasaportların, kimlere verileceği ile nasıl düzenleneceğine ilişkin uygulama birliğine yönelik işlemlerin yürütülmesi, hizmet damgalı pasaportların tanzim edilmesi, hudut kapılarının açılması, kapatılması, denetimi ve geliştirilmesi, iyileştirilmesi, komşu ülkelerle imzalanmış olan andlaşma ve protokollerde öngörülen hükümler çerçevesinde hudut ve hudut bölgelerinde meydana gelen hudut olaylarının önlenmesi ve çözümlenmesi, ülkelerle imzalanmış bulunan andlaşma ve protokollerde öngörülen hükümlerin uygulanması, çeşitli ülkelerden yasal veya yasal olmayan yollardan yurdumuza gelerek sığınma veya iltica hakkı talebinde bulunan yabancıların iltica taleplerinin sonuçlandırılması, yurdumuza göçmen olarak gelmek isteyen Türk soylu olan veya Türk kültürüne bağlı yabancıların göçmenlik isteklerinin sonuçlandırılması, yabancıların vatandaşlığa alınmalarıyla ilgili soruşturmalarının yapılması, mülteci misafirhaneleri ile hudut kapılarının işleyişlerine ilişkin tetkik ve incelemelerde bulunmak, tesbit edilen aksaklık ve noksanlıkların giderilmesi için gerekli tedbirlerin alınması ve önerilerde bulunulması görevlerini yürütür.

Başkanlık tarafından vatandaşlarımıza ve yabancılara verilen yukarıda belirtilen hizmetlerin yerine getirilmesindeki aktif konumu itibariyle polis-halk ilişkilerinin geliştirilmesi bakımından etkin bir yere sahiptir ve bu yönüyle teşkilatımızın aynası durumundadır.

Bunun bilincinde olan Başkanlığımız, yürütmekte olduğu hizmetlerin ulusal ve uluslararası hukukun gerekleri doğrultusunda, nazik ve güleryüzlü bir şekilde yerine getirilmesi için Taşra Teşkilatımızda ilgili birimlerimizle ilişkilerini genel anlamda aktif olarak sağladığı gibi, münferit aksaklıkların da üzerine hassasiyetle eğilmekte ve her olayı özelinde itinayla değerlendirmektedir.

Vatandaşlarımızın temel haklarından olan seyahat özgürlüğünün kullanılması sırasında yaşayabilecekleri sıkıntıların bertaraf edilmesi için, teknolojik yeniliklerden en üst düzeyde yararlanılmaktadır.

Daire Başkanlığı; 5682 sayılı Pasaport Kanununun bazı maddelerinin değiştirilmesi çalışmaları ve kısa vadede yapılması öngörülen düzenleme ile; vatandaşlarımıza verilen hizmetin iyileştirilmesi ve pasaport uygulamaları ile yasadışı göçle mücadele konularında Avrupa Birliğine uyum sürecinde gerekli düzenlemelerin yapılmasını öngörmüştür.

Bu bağlamda; T.C. pasaportlarının Avrupa Birliği standartlarına uygun olarak makinede okunabilir şekilde yeniden tasarımı, hudut kapılarında yolcuların giriş-çıkış işlemlerinde pasaport kontrollerinin optik okuyucu ile süratli ve güvenli şekilde yapılması, halen yazışma yöntemiyle yapılan pasaport tahkikatlarının bilgisayar ortamında tamamlanarak, en çok bir gün içinde pasaport taleplerinin sonuçlandırılması, yabancıların vize taleplerinin daha kısa sürede yerine getirilebilmesini teminen Dışişleri Bakanlığı ile Bakanlığımız arasındaki yazışmaların bilgisayar ortamında yapılarak, kısa sürede sonuçlandırılması, yasadışı göç konusunda transit bir ülke konumunda olan ülkemize illegal yollardan giriş veya çıkış yapmak isteyen yada ükemizde yasadışı konumda bulunan yabancılarla etkin mücadele edilebilmesi için hukuki ve idari tedbirlerin alınması, vize politikasının Avrupa Birliği ile uyumlu hale getirilmesi işlemlerini kısa vadede; 5683 sayılı Yabancıların Türkiye'de İkamet ve Seyahatleri Hakkında Kanunun değiştirilerek Avrupa Birliği standartlarında yeni bir Yabancılar Yasası hazırlanması; 30 Kasım 1994 tarih ve 94/6169 sayılı "Türkiye'ye İltica Eden veya Başka Bir Ülkeye İltica Etmek Üzere Türkiye'den İkamet İzni Talep Eden Münferit Yabancılar ile Topluca Sığınma Amacıyla Sınırlarımıza Gelen Yabancılara ve Olabilecek Nüfus Hareketlerine Uygulanacak Usül ve Esaslar Hakkında Yönetmelik"in Avrupa Birliğine tam üyelik sürecinde Dublin Anlaşmasına paralel hale getirilmesi, halen Genel Müdürlüğümüzde, Ankara ve İzmir İl'lerinde ve İstanbul'un Beşiktaş, Bakırköy, Eminönü ve Bostancı İlçelerinde vatandaşlarımızın pasaport işlemlerini çağın gereklerine uygun bir şekilde yapabilmeleri ve oturdukları yerden ayakta sıra beklemeden işlemlerini tamamlayabilmeleri için Sıramatik sistemi faaliyete geçirilmiştir.

Önümüzdeki yıllarda pasaport müracaatı yoğun olan İl'lerden başlayarak sistemin yaygınlaştırılması planlanması işlemlerini orta vadede; Başkanlıkça yürütülen hizmetlerin, her alanda, Avrupa Birliği standartlarına uyumlu hale getirilerek, iletişim ve bilgi çağının gereği, teknolojiden en üst düzeyde yararlanılması ve her alanda bilgisayar teknolojisinin azami kullanımı hedeflenmektedir.

Diğer taraftan gelişmelerin sürekli ve süratli bir şekilde değerlendirilerek, ülkemizin uygulamalarına adaptasyonu ve görevimizle ilgili hususlarda gerek deneyimi ve gerekse uygulamalarıyla Avrupa Birliği ülkelerinin örnek alacağı bir konuma gelinmesi işlemlerini ise uzun vadede gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır.

Dairemize verilen görevlerin yerine getirilmesinde, mevcut insan gücü, araç ve gereç en iyi şekilde kullanılarak azami verim elde etmek için gayret gösterilmektedir.

Anayasa ve Yasaların temel hak ve hüriyetlerle ilgili hükümleri temel prensip kabul edilerek, işlemlerde sürat, bürokraside azalma, takdirde ve uygulamada milli menfaatler doğrultusunda, verilen hizmette, şahısların gereksinimlerini karşılamaya yönelik kolaylıkları ön plana alma, çalışmada gizlilik ve tasarruf tedbirlerine azami özen göstermek, mevzuatı sürekli izleyerek, problemlere doğmadan önce çözüm getirmek, hizmeti yürüten personelin eğitilerek, niteliğinin daima yükseltilmesi, içinde bulunduğumuz iletişim ve bilgi çağının gereği, teknolojiden en iyi şekilde yararlanmak, ilgili kuruluşlarla işbirliğinin geliştirilmesi, temel hedef ve çalışma esasları olarak belirlenmiştir.

Geri Dön