Asayiş Dairesi Başkanlığı

Emniyet Genel Müdürlüğü, 4 Haziran 1937 tarihli 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 1. maddesine uygun olarak kurulmuş, İçişleri Bakanlığı'na bağlı, yurdun siyasi-adli-idari her türlü emniyet, düzen ve güvenlik işlerini yürütmekle görevli bir devlet kuruluşudur.

Asayiş, uygulanmakta olan kanunlarla toplumun yaşantısının düzenli, güvenli ve devamlı olması hali, yürürlüğe konulan kanun, tüzük ve yönetmelik, tebliğ ve kararnamelerle toplum halinde yaşayan kişilerin bazı hürriyetlerinin kısılması ve çizilen hürriyet sınırını aşmadan yaşamaları ve bu yaşantı inancının sürekli olması halidir. Asayişin bozulmamasının temini polisin önleyici idari görevi1, bozulan asayişin yeniden tesis edilerek kamu düzeni ve otoritesinin sağlanması da polisin adli görevidir. Asayiş, ayrıca emniyet, güvenlik, korku ve endişeden uzak olma, kanun nizam ve hakimiyetin oluşu, huzur, düzenlik ve sukunet olması hali olarak tanımlanmıştır.2

Emniyet ise devlete, topluma, kişilere mal ve eşyalara yönelik sabotaj tehlikesi ve kazaları önlemek için alınan hukuka uygun önlemlerin tümünü ve bu önlemlerin alınmış olduğu hali veya kişide ve toplumda namusuna, canına, malına ve özgürlüğüne karşı bir davranış olmayacağı fikrinin, duygusunun ve kanaatinin yerleşmiş bulunduğu durum şeklinde ifade edilmiştir.3

10 Nisan 1845 tarihinde yayımlanan ve yabancı misyonlara "Teskere-î Umumı" şeklinde gönderilen "Polis Nizamnamesi"nde ilk defa emniyet ve asayişin temini ile görevli bulunanlara "Polis" denmiş ve 17 maddeden oluşan nizamname ile polisin ahalinin güvenliğini korumakla vazifeli olduğu kayıt altına alınmıştır.4

Asayişe yönelik olayların yurt çapında asgari düzeye indirilmesi, ülke genelinde meydana gelen asayiş olaylarının faillerinin yakalanmasının, yakalanan sanık ve şüphelilerin mahkemeye çıkarılmasının sağlanması, suçların önlenmesi için gerekli her türlü tedbirlerin alınması için hizmet yöntemlerinin tespiti, gerekli icra planlarının yapılarak uygulamaya konulmasının temini, etkin ve caydırıcı önlemler alınması ve adli işlem yürütülmesine ilişkin taşra birimleri faaliyetlerinin yönlendirilmesi Asayiş Dairesi Başkanlığı'nca yürütülen temel hizmetlerdir.

Bu durumda Asayiş Dairesi Başkanlığı; hizmetlerinin ilgili mevzuat ve hizmet gereklerine uygun şekilde yürütülmesini sağlamak, suç ve suçlular hakkında gerekli her türlü bilgiyi değerlendirmek ve taşra teşkilatının çalışmalarına yön vermek, birimler arası koordinasyonu sağlamak, istatistiki verilere göre belirli süreler içinde çeşitli suçlarda kaydolunan artış ve azalışların tahlil ve değerlendirmesini yaparak konuya ilişkin görüş ve önerileri üst makamlara sunmak, taşra birimlerinin ihtiyaçlarının tespiti ile karşılaşılan aksaklıkların giderilmesi için gereken tedbirleri almak, toplumsal olaylarda görevlendirilmek amacıyla kurulan Polis Çevik Kuvvet birimlerinin personel, araç, gereç, teçhizat ve her türlü donanım ile eğitim ve yerleşim ihtiyaçlarını tespit edip planlamak, bu ihtiyaçların giderilmesine ilişkin gerekli işlemleri yapmakla görevlidir.

Asayiş Dairesi Başkanlığı, ülkenin genel asayişine ilişkin görevleri nedeniyle Emniyet Genel Müdürlüğü'nün kuruluşundan bu yana faaliyette olan en önemli ana hizmet birimlerinden bir tanesidir. Kurulduğunda çok geniş bir hizmet alanı çerçevesinde görev yapan Asayiş Dairesi Başkanlığı uluslararası ve ulusal alanda meydana gelen değişim, gelişim ve yeniliklere bağlı olarak belirli sürelerde yeniden yapılandırılmış, ülke genelinde meydana gelen teknik, sosyal ve kültürel gelişmelere bağlı olarak çeşitli uzman birimler Asayiş Dairesi Başkanlığı'ndan ayrılarak görev ve hizmet anlayışı itibariyle ayrı bir birim haline getirilmiştir.

Emniyet Teşkilatı, yürütülen polisiye faaliyetlerin bir gereği ve suçlarda kullanılan yeni yöntem, teknik ve hususlara bağlı olarak sürekli suçlarla mücadelede aktif olmak, bunun için de gerekli olan bilgi ve araç-gereç donanımına sahip bulunmak mecburiyetindedir.

Asayiş Dairesi Başkanlığı bünyesinde yürütülen parmakizi, olay yeri inceleme ve teknik takip hizmetleri, bilgisayar sistemine sahip tahdit on-line bağlantıları, asayiş suçlarının takibinde kullanılan yeni idari ve adli tedbirlerin alınması için çalışmalar yürütülmesi, mevzuatın gelişen, değişen ve ilerleyen dünya standartlarına ve uluslararası mevzuata uygun hale getirilmesi Emniyet Teşkilatının gelişiminde ve hizmet kalitesinin artırılmasında başta gelen hususlar ve bu çerçevede Asayiş Dairesi Başkanlığı'nca yürütülen hizmetler de polisiye faaliyetlerin etkinliğinde belirleyici unsurlardır.

Asayiş, çevik kuvvet, parmakizi ve önleyici hizmetler birimlerinin modernizasyonu açısından bu birimlerde kullanılan teçhizat ve araç-gerecin öncelikli olarak tespitinin yapılması, kullanım yönünden faydalarının belirlenerek uygulamalara aktarılması, hizmet açısından gerekli görüldüğünde alımının yapılarak ilgili birimlerce kullanılmasının sağlanması, uygulamada görülen aksaklıklar ve eksikliklerin tespit edilerek mevzuat, adli ve idari uygulamalar yönünden tedbirler alınması, hizmetin modern, kaliteli ve halkla iyi ilişkiler bağlamında sürdürülmesi, insan kaynaklarının asayiş hizmetlerinde etkin kullanımı ve personelin asayiş hizmetlerinin yürütülmesinde rasyonel istihdamı, uygulamada yürütülen hizmetlerin temel kriterlerini belirleme de Asayiş Dairesi Başkanlığı'nca yürütülen önemli fonksiyonel hizmetlerdir.

Küçükleri koruma ile ilgili birimlerimiz (25) il bünyesinde Şube Müdürlükleri seviyesinde teşkilatlandırılmıştır. Bu birimlerimizin hem suçu önleme hem de suça karışan çocukların ıslahı, ailelerine ve topluma kazandırılması konusunda UNICEF ile işbirliği yapılmakta ve bu çalışmalarımız devam etmektedir. Küçüklerin ıslahı ve sokak çocuklarının suçlara karışmasını önlemek amacıyla İstanbul, İzmir, Bursa, Ankara, Antalya ve İçel illeri olmak üzere toplam (6) ilde çocuk misafirhaneleri tesis edilmiş, çocukların fiziki ve sosyal rahatsızlıklarının tedavi amacıyla bu yerlerde gerekli olan psikolog ve tıp doktarları istihdam edilmiştir.

Teşkilatımızın vitrini konumundaki Motorsikletli Polis Timleri (Yunuslar), ülke genelinde ilk olarak 1993 yılında göreve başlamış olup, halen 20 il bünyesinde modern teçhizat ve yaklaşık (1000) personeli ile hizmetlerini sürdürmektedir.

Personelin adli görevleri kapsamındaki olay yeri inceleme, eşkal tespit ve parmak izi hizmetlerinin yeniden yapılandırılması amacıyla "İl Emniyet Müdürlükleri Kimlik Tespit ve Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği" 24.09.1996 tarihli Bakanlık Makamının onayı ile yürürlüğe girmesiyle bu yönetmelik gereğince; Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, İçel, Gaziantep Diyarbakır, Bursa, Antalya gibi özel statülü illerimiz ile Şanlıurfa, Kocaeli, Kayseri gibi (A) tipi illerimiz de olmak üzere toplam 12 ilimizde Kimlik Tespit ve Olay Yeri İnceleme Şube Müdürlüğü kurulmuştur.

Bu sayı ülke genelinde artırılmaya çalışılmaktadır. Şube Müdürlüklerine bağlı teknik bürolar 81 İl ve buna bağlı 68 ilçede 206 amir ve 978 memurla teşkilatlanmış olarak hizmet vermektedir.

Laboratuarlar; Olay yerlerinde uzmanlarca tespit edilen görünmeyen parmak izlerinin fiziksel ve kimyasal metodlar kullanmak suretiyle görünür hale getirilmesi için çalışmaların yapıldığı teknik bürolara bağlı olarak hizmet veren birimlerdir. Ülke genelinde sayısını artırmak için faaliyetler devam etmektedir.

Parmak izlerini geliştirmek için her türlü bilimsel metodun kullanıldığı bu birimler, teşkilatın suçla mücadelede en etkin olarak çalışan koludur. Şu anda 23 ilde mevcut olan ve 2 ilde de inşaatı devam eden toplam 25 laboratuarımız mevcuttur.

Olay yerinde daha etkin ve verimli bir inceleme yapılmasını sağlaması yanında elde edilen delillerin zaman kaybedilmeden ilk labaratuar incelemesine imkan tanımaktadır. Hareketli (mobil) laboratuar diyebileceğimiz olay yeri araçları olay yeri incelemesinde kullanılan bir çok teknik cihazı bünyesinde bulundurmaktadır. Ülke genelinde şu anda 16 ayrı ilimizde toplam 32 adet olay yeri aracı aktif olarak kullanılmaktadır. Şu an itibariyle satın alınmış ancak iç dizaynı yapılmamış 7 ayrı ilimizde 7 araç mevcuttur.

AFIS (Otomatik Parmak İzi Teşhis Sistemi); AFIS terimi Automated Fingerprint Identification System kelimelerinin başharflerinin birleştirilmesinden oluşmakta ve "Otomatik Parmak İzi Teşhis Sistemi" anlamına gelmektedir. Bu sistemde tek parmak ve on parmak izleri scanner (tarayıcı) veya CCD kamera aracılığıyla bilgisayar ortamına atılmakta, işlenip tüm düzeltme işlemleri yapıldıktan sonra yine otomatik olarak karşılaştırma yapacak seviyeye gelmektedir.

AFIS saniyede 26.000 karşılaştırma yapabilen bir sistemdir. (Bu sayı çok daha fazla arttırılabilir) Bu hızı ve özelliği ile parmak izi arşivlerinde bulunan milyonlarca iz arasından aranan özellikleri doğru olarak bulması saniyeler almaktadır. AFIS projesinin amacı; parmak izi tespit ve teşhis işlemlerine büyük bir doğruluk ve hız kazandırmaktır. Bu sistem manuel yapılan hataları en aza indirip, bir parmak izi uzmanının olay yerinden bulup aylarca araştırdığı bir izi bir kaç dakika içinde bulup kesin sonuç alması suretiyle zaman ve iş gücünden çok büyük tasarruf sağlamaktadır.

Benzer tasarrufların sağlanması amacıyla tahditli ve aranan kişi bilgilerinin kaydının bulunduğu bilgisayar programı tüm Türkiye'yi kapsayacak şekle getirilmeli ve gerek duyulan niteliklere haiz bilgisayar ve teknik takip cihazlarının uluslararası standartlar gözönünde bulundurularak alımı ve kullanımı için mali kaynak sağlanmalıdır.

Ülke genelinde programı uygulayacak ve 2000 Polnet projesine uygun faaliyet yapacak şekilde ilgili personelin bir plan dahilinde teknik cihazlar ve proje konusunda eğitimi sağlanmalıdır.

1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu'na uygun olarak taşra teşkilatı birimlerinde yer alan en alt birimden en üst birime kadar bütün birimlerin bilgisayar bağlantıları ile tüm yurt sathında birbirleriyle haberleşmelerini sağlayacak ve şahısların kimlik bilgilerini ihtiva edecek bu projenin hayata geçirilebilmesi için mali kaynak sağlanmalı ve karakol birimlerinin bu çerçevede yeniden yapılandırılması ya da polis merkezleri projesinin uygulamaya geçirilmesi için gerekli mali kaynağın sağlanarak her iki projenin birlikte yürütülmesi sağlanmalıdır.

Polis merkezleri projesi ile dağınık şekilde olan karakollara aktarılacak ödeneklerin tek bir merkeze aktarılarak verimli bir şekilde kullanılmasına zemin hazırlanacaktır. Dağınık karakol yapısı içerisinde yetersiz şartlarda görev yapmak durumunda olan personel çağdaş ve motorize ekiplerle donatılmış, sosyal ve teknik kapasitesi yüksek belirli sayıda olan polis merkezlerinde istihdam edilebilecektir. Danışma ve halkla ilişkiler hizmetleri daha sağlıklı yürütülebilecek, halkın polise güveni artacaktır.

Sonuç olarak, yürütülen bu hizmetlerle Asayiş Dairesi Başkanlığı hizmetlerinin günün değişen ve gelişen koşullarına uygun olarak devamlı surette revize edilmesi, personelin motivasyonunun üst seviyelere çıkarılarak aidiyet duygusunun pekiştirilmesi, asayiş ve Çevik Kuvvet birimlerinin yeniliğe açık hizmet birimleri haline getirilerek devamlı olarak yeniden organizasyonu ve genel anlamda bütün Teşkilatın 21. yüzyılın gerektirdiği niteliklere kavuşturulması amaçlanmaktadır.

Geri Dön